Chiều cao mà biển dâng lên trong một năm đã thay đổi từ 2 mm lên 4,3 mm. Đây là con số nằm trong báo cáo 'Đánh giá Đại dương Thế giới lần thứ 3' mà Liên hợp quốc công bố ngày 8/6, Ngày Đại dương Thế giới (giờ địa phương). Mức dâng mực nước biển trung bình toàn cầu vốn là 2 mm mỗi năm trước năm 2015 đã tăng hơn gấp đôi, lên 4,3 mm mỗi năm vào năm 2023.
Biển bao phủ hơn 70% bề mặt Trái Đất, điều hòa khí hậu và nâng đỡ đa dạng sinh học cùng lương thực, năng lượng, khoáng sản. Trong quá trình đó, biển đã hấp thụ khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa sinh ra từ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch và khoảng 30% lượng carbon dioxide. Nước nở ra về thể tích khi được làm nóng. Phần lớn nguyên nhân khiến mực nước biển dâng lên đến từ nguyên lý vật lý đơn giản này.
Thời điểm nhiệt tích tụ cũng dồn về gần đây. Trong toàn bộ mức tăng năng lượng nhiệt mà biển hấp thụ kể từ năm 1955, khoảng 16% phát sinh trong khoảng thời gian ngắn từ năm 2018 trở đi. Những nơi quan sát thấy sự ấm lên tương đối nhanh là vùng biển Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Nam Thái Bình Dương. Nghĩa là một phần sáu lượng tích tụ của 70 năm dồn vào vài năm gần đây.
Con đường mà thay đổi này chạm tới con người thì rõ ràng. Hơn một phần ba dân số thế giới sống trong phạm vi 100 km tính từ bờ biển, và 11% cư trú ở vùng đất thấp dưới 10 m so với mực nước biển. Khi tốc độ dâng tăng gấp đôi, tuổi thọ thiết kế của đê chắn sóng, công suất thoát nước và ngưỡng ngập của hạ tầng ngầm cũng lung lay theo. Thời điểm cập nhật thiết kế mà các đô thị ven biển đang trì hoãn đã bị kéo lại gần bấy nhiêu.
Gánh nặng mà biển gánh không chỉ có nhiệt. Mỗi năm khoảng 52,1 triệu tấn nhựa đi vào biển, và các hạt vi nhựa vỡ vụn được ước tính ở quy mô 24,4 nghìn tỷ hạt. Các hạt này được ghi nhận là ảnh hưởng tới hơn 4.000 loài sinh vật biển. Đây là trạng thái nhiệt và nhựa cùng lúc gây sức ép lên cùng một hệ sinh thái.
Báo cáo đánh giá rằng một số hệ sinh thái và môi trường sống biển đã tiến sát hoặc đã vượt qua điểm tới hạn. Dự báo rằng nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt 1,5 độ so với thời kỳ tiền công nghiệp thì 90% rạn san hô trên thế giới có thể biến mất cũng được đưa vào cùng. Báo cáo cho rằng nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, Bắc Băng Dương có thể đạt tới trạng thái gần như không còn băng biển vào tháng 9 giữa thế kỷ 21. Ở Nam Đại Dương, vùng biển từng được xem là tương đối chống chịu tốt với biến đổi khí hậu, cũng quan sát thấy xu hướng diện tích băng biển giảm.
Việc nguyên nhân rõ ràng là nhiệt và carbon sinh ra từ đốt nhiên liệu hóa thạch cũng có nghĩa là nếu giảm phát thải thì độ dốc của đường cong dâng cũng phản ứng theo. Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nói rằng không thể coi biển là nguồn tài nguyên vô hạn và kêu gọi hợp tác quốc tế khẩn cấp để bảo vệ hệ sinh thái biển. Báo cáo cũng chỉ ra mắt xích yếu là quản trị đại dương đang bị chia cắt theo từng quốc gia, khu vực và ngành.
Bản thân khung hợp tác thì đang được dựng lên. Hiện có 57 công ước quốc tế về bảo vệ đại dương đang vận hành, bao gồm hiệp định về vùng biển quốc tế có hiệu lực trong năm nay. So với đó, những gì chúng ta biết về biển vẫn còn hạn chế. Tỷ lệ hoàn thành lập bản đồ đáy biển toàn cầu dừng ở mức 27% tính đến năm 2025.
Kết quả khảo sát mức sẵn lòng chi trả cho thấy có ý định trả 461,1 tỷ won mỗi năm để bảo tồn hệ sinh thái ven biển. Chi tiết về thiết kế khảo sát chưa được xác định, nhưng có thể đọc như tín hiệu cho thấy có cách nhìn xem chi phí giữ gìn bãi triều và thảm cỏ biển là quản lý tài sản thay cho một khoản chi. Việc phục hồi vùng đất ngập nước hấp thụ sức mạnh của sóng lâu hơn so với xây thêm một lần đê chắn sóng không phải là chuyện xa lạ trong kỹ thuật ven biển.
Báo cáo lần này là kết quả hơn 600 nhà khoa học từ 86 quốc gia phân tích những thay đổi của môi trường biển từ năm 2021 đến năm 2025. Điều mà 5 năm quan trắc cho biết là biển phản ứng trung thực với lượng phát thải của con người. Nói ngược lại, giảm được bao nhiêu thì cũng trung thực quay lại bấy nhiêu.
