Hai mươi nơi. Đó là số nơi có trong tay bản dự toán ngân sách đã tính đến tác động khí nhà kính của các dự án tài chính năm tài khóa 2026, trên tổng số 243 chính quyền địa phương toàn quốc. Đây là con số thống kê nằm trong báo cáo mà Viện Nghiên cứu Narasalim (나라살림연구소) công bố ba ngày trước. Ngân sách của 223 nơi còn lại được lập mà không tính xem dự án đó làm tăng hay giảm khí nhà kính.
Đây không phải khoảng trống sinh ra vì bản thân chế độ không tồn tại. Điều 24 Luật Cơ bản về Trung hòa carbon quy định rõ nhà nước và chính quyền địa phương phải phân tích tác động của ngân sách và quỹ đối với biến đổi khí hậu. Chính phủ trung ương đã sửa Luật Tài chính quốc gia và Luật Kế toán quốc gia vào năm 2021 để lập cả quy trình, và đã soạn dự toán ngân sách có nhận thức về giảm phát thải khí nhà kính bốn lần, từ năm tài khóa 2023 đến năm tài khóa 2026.
Vấn đề nằm ở lối dẫn xuống địa phương. Luật Tài chính địa phương, Luật Cơ bản về quản lý quỹ của chính quyền địa phương, Luật Kế toán địa phương vẫn giữ nguyên. Các luật liên quan đến tài chính địa phương không đỡ được việc mà luật cấp trên yêu cầu, nên đứng ở vị trí chính quyền địa phương thì đó thành việc làm cũng được mà không làm cũng được.
Dấu vết chính quyền địa phương lấp khoảng trống đó bằng pháp lệnh địa phương còn lại trong thống kê. Tính đến tháng 2 năm nay, số nơi đã lập pháp lệnh vận hành riêng là 30, gồm 8 nơi cấp tỉnh và 22 nơi cấp cơ sở. Số nơi đã thông qua pháp lệnh nhưng chưa vận hành được chế độ do luật căn cứ chưa sửa đổi hoặc do thời điểm thi hành lên tới 15. Số nơi lập cả báo cáo quyết toán, tức bản quyết toán kết quả sau khi đã dùng hết ngân sách một năm, tính theo năm tài khóa 2024 chỉ có 8.
Danh sách 8 nơi đã lập báo cáo quyết toán đáng để tham khảo. Ở cấp tỉnh có thành phố Seoul, thành phố Gwangju, tỉnh Gyeonggi, tỉnh Jeju, ở cấp cơ sở có quận Daedeok (Daejeon), thành phố Seongnam (Gyeonggi), thành phố Gwangmyeong (Gyeonggi), thành phố Gwangyang (Jeonnam) ghi tên. Nghĩa là đây không phải việc chỉ nơi có quy mô lớn mới làm được. Cả chính quyền cấp cơ sở với dân số hơn trăm nghìn người cũng đã chạy trọn một vòng lập dự toán và quyết toán.
Trong tuần mà báo cáo chỉ ra khoảng trống chế độ được công bố, ở phía khác một nỗ lực lập pháp đã được tiếp nhận. Nghị sĩ Wi Seong-gon (위성곤, Đảng Dân chủ Đồng hành, Seogwipo Jeju) ngày 13 tháng này đã đứng tên đệ trình dự thảo luật sửa đổi một phần Luật Cơ bản về Trung hòa carbon và Tăng trưởng xanh. Nội dung là định nghĩa trong luật khái niệm "ngân sách carbon", chỉ tổng lượng phát thải khí nhà kính được phép trong một thời kỳ nhất định, và trên cơ sở đó thiết lập mục tiêu giảm phát thải quốc gia.
Dự thảo sửa đổi cũng đưa vào việc thành lập Ủy ban Khoa học Khí hậu, cơ quan độc lập trực thuộc Tổng thống. Đây là vai trò tính toán định kỳ ngân sách carbon quốc gia, phân tích một cách khoa học mục tiêu giảm phát thải của chính phủ và khuyến nghị chính sách. Anh và Đức đã đưa vào chính sách cách vận hành ấn định tổng lượng phát thải được phép theo từng thời kỳ nhất định. Đây là cách tiếp cận xử lý mục tiêu giảm phát thải theo đơn vị kế toán.
Nếu ngân sách carbon ấn định tổng lượng, thì chế độ ngân sách có nhận thức về giảm phát thải gần với chiếc máy tính chia tổng lượng đó cho từng dự án. Khi hai chế độ cùng vận hành, chính sách khí hậu chuyển từ khẩu hiệu sang sổ sách. Việc dự thảo sửa đổi có xử lý cả phần phân bổ cho địa phương vượt ra ngoài đơn vị quốc gia hay không thì phải sau khi chi tiết điều khoản được công bố mới xác nhận được.
Bầu không khí phía cử tri thuận lợi cho những thảo luận này. Theo kết quả Kihu Jeongchi Baram (기후정치바람) hỏi 17.865 cử tri, 53,5% trả lời rằng dù khác với quan điểm chính trị thường ngày, họ vẫn sẽ cân nhắc nghiêm túc việc bỏ phiếu khi nhìn vào cam kết khí hậu. Trả lời sẽ giữ nguyên đảng mình ủng hộ là 22,4%, trả lời chưa chọn bên nào là 23,0%. Tỷ lệ tán thành phân biệt hóa giá điện là 63,5%, trả lời cho rằng nên chuyển khu công nghiệp bán dẫn Yongin sang khu vực dồi dào điện là 53%.
Trước thềm bầu cử địa phương tháng 6 tới, thẩm quyền liên quan đến chuyển đổi năng lượng của chính quyền địa phương đang ở trạng thái được mở rộng. Thẩm quyền lớn lên chừng nào thì càng cần công cụ để ghi lại thẩm quyền đó tác động thế nào đến lượng phát thải. Bản dự toán và báo cáo quyết toán là cách đơn giản nhất để tạo ra ghi chép đó.
Địa phương tôi đang sống có nằm trong 20 nơi hay không, có nằm trong 30 nơi hay không thì ai cũng có thể kiểm tra. Chỉ cần mở mục công khai ngân sách trên trang chủ của chính quyền địa phương và tìm xem có xuất hiện cụm từ "nhận thức về giảm phát thải khí nhà kính" hay không. Nếu không có thì đã có thêm một mục để hỏi các ứng cử viên sẽ gặp vào tháng 6.
