Một mảnh gỗ từng vùi trong đất đã cứng cáp trở lại sau hai năm. Trung tâm Khoa học Bảo tồn Di sản Văn hóa thuộc Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia (국립문화유산연구원) ngày 24/2 cho biết đã hoàn tất việc xử lý bảo quản chiếc cày thời Tam Quốc phát hiện tại hồ chứa nước thành đất Mongchon (몽촌토성) ở Seoul. Chiếc cày trong bức ảnh công bố cùng ngày đã lấy lại đường nét của thân cày, lưỡi cày và tay cầm. Niên đại chế tác xác định bằng phương pháp định niên đại carbon phóng xạ nằm trong khoảng từ năm 534 đến năm 640.
Chiếc cày được đưa lên khỏi mặt đất vào tháng 6/2023. Hồ chứa nước thành Mongchon là nơi Bảo tàng Baekje Hanseong (한성백제박물관) đào xuống từ năm 2022, và ở tầng đất từng đọng nước thì các đồ vật làm bằng gỗ còn lại đặc biệt tốt. Đó là vì lớp đất ẩm không tiếp xúc với không khí giữ lấy gỗ mà không để mục nát. Chiếc cày này là hiện vật thứ ba lộ diện trong số bốn chiếc được xác nhận ở hồ chứa nước đó.
Còn lại và còn nguyên vẹn là hai chuyện khác nhau. Trong hơn 1000 năm bị vùi lấp, nước và vi sinh vật đã gặm mòn tổ chức gỗ khiến hiện vật xuống cấp, co ngót và biến dạng, độ bền vật liệu giảm mạnh. Việc dựng lại khối gỗ có thể vỡ vụn ngay khi nhấc lên bằng tay là phần việc của Trung tâm Khoa học Bảo tồn. Quá trình xử lý bắt đầu vào tháng 12/2023.
Điểm cốt lõi của quy trình là lấp đầy các tế bào đã rỗng bằng thứ gì. Nhóm xử lý cho polyethylene glycol, một loại nhựa tan trong nước, thấm vào bên trong gỗ để chống đỡ tổ chức đã suy yếu từ bên trong, sau đó rút nước ra bằng phương pháp sấy đông khô chân không. Nếu nước thoát ra ở trạng thái lỏng thì sức căng bề mặt sẽ kéo tổ chức gỗ và làm nó vặn vẹo, nên họ chọn cách để đông rồi cho bay hơi. Trung tâm cũng cho biết hiện vật được cấp đông nhanh ở nhiệt độ thấp khoảng âm 40 độ rồi loại bỏ nước trong trạng thái chân không.
Hình dạng được phục hồi tự nó chứa đựng thông tin. Vật liệu là gỗ sồi có độ bền cơ học tốt, và các dấu vết gia công bằng dụng cụ mộc như rìu đẽo và dao nhỏ đã được xác nhận. Hiện vật được cho là loại cày nằm có thân cày đặt song song với mặt đất, và hình thức này được biết là chủ yếu dùng ở phía bắc bán đảo Triều Tiên. Ở phía tay cầm còn có cả hiện vật hữu cơ dạng dây, được cho là sợi dây quấn để phần thân không bị tuột ra.
Điểm khớp nối về niên đại cũng thu hút chú ý. Thành Mongchon là di tích thời kỳ Baekje đóng đô ở Hanseong, nhưng khoảng năm 534-640 lại chồng lên giai đoạn Goguryeo chiếm giữ nơi này một thời gian. Trung tâm giải thích kết quả này không mâu thuẫn với thành quả khai quật trước đây vốn xem thời điểm xây dựng và sử dụng hồ chứa nước là thời kỳ Goguryeo chiếm đóng. Lý do cách diễn đạt khác nhau về quy thuộc thời đại, về việc nên gọi chiếc cày ra từ nền thành của Baekje là của nước nào, cũng nằm ở đây.
Không phải mọi bộ phận đều được ghép lại như ban đầu. Phần lưỡi cày co ngót và biến dạng nặng đến mức khó ghép nối các mảnh thật với nhau đã được phục nguyên trên môi trường ảo qua quét ba chiều. Việc chính bộ phận từng rẽ đất lại hư hại nhiều nhất cho biết ngược lại rằng công cụ này từng làm công việc gì. Khoảng cách giữa phần thân sờ được và phần lưỡi chỉ nối liền trong màn hình cho thấy đúng giới hạn mà khoa học bảo tồn hiện có thể kham được.
Hiện vật hoàn tất xử lý bảo quản lại trở về cơ quan lưu giữ. Bảo tàng Baekje Hanseong ở phường Bangi, quận Songpa, Seoul sẽ tiếp nhận chiếc cày này để dùng cho trưng bày và nghiên cứu. Viện nghiên cứu cho biết kỳ vọng hiện vật sẽ được dùng làm tư liệu nền cho nghiên cứu về dân tộc học và lịch sử kỹ thuật nông nghiệp. Thời điểm khách tham quan có thể xem chiếc cày này vẫn chưa được ấn định.
Thành Mongchon đến nay vẫn là hiện trường đang khai quật. Đi dọc theo tường thành sẽ thấy mặt cắt lớp đất đào xuống phía hồ chứa nước, và ở đâu đó bên dưới còn vùi ba chiếc cày chưa được vớt lên. Khoảng 1500 năm trước ai đó đã nắm tay cầm và cày mảnh đất này, và nút thắt quấn dây siết chặt phần thân ấy đã trụ lâu hơn cả gỗ. Ngày được đối diện nút thắt đó trong tủ kính bảo tàng là điều đáng chờ đợi.
