Một ngày bắt đầu trước lúc trời hửng sáng. Hirayama, người dọn dẹp các nhà vệ sinh công cộng ở Shibuya, Tokyo, mỗi ngày đều di chuyển theo cùng một trình tự. Lau, kiểm tra, rồi lau lại. 「Perfect Days」 là bộ phim quay sự lặp lại ấy như một kỹ nghệ, chứ không để nó nằm lại như một công việc nhàm chán.
Đây là phim chính kịch năm 2023 do Wim Wenders đạo diễn và viết kịch bản cùng Takuma Takasaki. Phim do Nhật Bản và Đức đồng sản xuất, ra mắt lần đầu ngày 23 tháng 5 năm 2023 tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 76 và tranh giải Cành cọ vàng. Với bộ phim này, Koji Yakusho nhận giải Nam diễn viên chính xuất sắc, còn tác phẩm nhận giải của Ban giám khảo Đại kết.
Với Wenders, đây là phim truyện dài trở lại sau 6 năm kể từ 'Submergence' năm 2017. Phim cũng được đề cử giải Phim quốc tế xuất sắc tại giải Oscar lần thứ 96. Đây là trường hợp đầu tiên một tác phẩm Nhật Bản gửi dự thi được đề cử với tư cách phim của đạo diễn không phải người Nhật.
Cốt truyện đơn giản. Hirayama thuộc Dự án Nhà vệ sinh Tokyo (Tokyo Toilet Project), dọn dẹp các nhà vệ sinh công cộng quanh khu Shibuya. Nhà anh ở một khu dân cư bình thường phía đông sông Sumida, nơi làm việc là khu phố sầm uất bên kia sông. Trên chiếc xe van đi làm về, anh nghe băng cassette, trước khi ngủ anh đọc Faulkner, Highsmith và Aya Koda.
Thứ mà bộ phim níu giữ thật lâu là những đầu ngón tay của anh. Sự tỉ mỉ kiểm tra đến cả những góc mà người khác không nhìn thấy được ghi lại lặp đi lặp lại trên màn ảnh. Máy quay không nhìn xuống điều đó bằng ánh mắt thương hại. Nó nhìn bằng sự chính xác của một người tự đặt ra tiêu chuẩn cho công việc của mình.
Thành phố vận hành trên những lao động ít được nhìn thấy như dọn dẹp, chăm sóc, vận chuyển. Những người làm công việc ấy phần lớn di chuyển vào lúc rạng sáng hoặc đêm khuya, và khi người dân bắt đầu một ngày thường nhật thì họ đã rời khỏi nơi đó. 「Perfect Days」 đặt khoảng thời gian lệch nhau ấy vào giữa màn ảnh.
Sức mạnh của bộ phim đến từ chỗ không giải thích. Thay vì dùng lời thoại để khẳng định giá trị của lao động, phim cho thấy nguyên vẹn trình tự làm việc và các dụng cụ. Khán giả học được bằng mắt rằng lau một buồng vệ sinh cần đến trình tự nào. Niềm tin rằng muốn làm người ta hiểu lao động thì chỉ cần cho thấy lao động đã nâng đỡ toàn bộ cách dàn dựng.
Cách làm này có cái giá của nó. Máy quay càng bám sát một ngày của Hirayama, thì những điều kiện bao quanh anh, chẳng hạn hình thức tuyển dụng hay tiền lương, cách vận hành của tổ chức mà anh thuộc về, càng bị đẩy ra ngoài khung hình. Khi sự lặp lại trông giống một thành tựu cá nhân thì khó mà hỏi được ai đã thiết kế sự lặp lại đó. Phim phục hồi phẩm giá cho một con người đến đâu thì sức nhắm vào cái khung làm phẩm giá ấy chông chênh lại yếu đi đến đó.
Dù vậy, vị trí mà phim để lại là rõ ràng. Không dùng ngữ pháp bi kịch thường được huy động khi nói về lao động thiết yếu, phim vẫn truyền đạt được công việc ấy có ý nghĩa thế nào với thành phố. Koji Yakusho gần như không dùng lời thoại, chỉ bằng nét mặt và dáng điệu mà chuyên chở cùng lúc sức nặng của một ngày và niềm mãn nguyện bên trong nó.
Từ sau khi phim ra rạp, những thảo luận xoay quanh lao động thiết yếu đã mở rộng sang ngôn ngữ của đãi ngộ và hợp đồng, và ngôn ngữ ấy càng nhiều lên thì sự im lặng của Hirayama trên màn ảnh càng vang lên khác đi. Đã qua thời kỳ mà một ngày anh gánh vác được đọc như thái độ của cá nhân, giờ đây sự thật rằng những điều kiện chống đỡ ngày ấy bị bỏ lại ngoài khung hình hiện lên rõ hơn. Xem lại lúc này, bộ phim vừa ghi lại kỹ nghệ khiến thành phố mỗi ngày lại bắt đầu, vừa trở thành một khung hình bỏ trống để khán giả tự lấp vào rằng ai đã buộc kỹ nghệ ấy vào những điều kiện nào.
