2.905,7 tỷ won. Đó là quy mô vận hành Quỹ Ứng phó Khí hậu năm 2026. Đây là số tiền lớn nhất kể từ khi quỹ được lập năm 2022, và quyền vận hành, quản lý số tiền này đã chuyển từ Bộ Kế hoạch và Tài chính sang Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường kể từ ngày 2 tháng 1. Đây là năm đầu tiên bàn tay lập tài chính khí hậu và bàn tay làm chính sách khí hậu nằm trong cùng một bộ.
Ngày 4 tháng 1, Bộ Khí hậu công bố lập mới "Phòng Tài chính Khí hậu Năng lượng" chuyên trách vận hành và quản lý quỹ. Phòng này đảm nhận việc xây dựng kế hoạch vận hành trung và dài hạn cùng kế hoạch vận hành theo từng năm của quỹ và vận hành hệ thống quản lý thành quả. Đây là biện pháp tiếp nối của đợt cải tổ tổ chức chính phủ đưa ra hồi tháng 9 năm ngoái.
Quỹ Ứng phó Khí hậu là quỹ pháp định được lập năm 2022 trên cơ sở 「Luật Cơ bản về Trung hòa Carbon và Tăng trưởng Xanh nhằm Ứng phó Khủng hoảng Khí hậu」. Mục đích thành lập là giảm khí nhà kính và cấp tài chính cho việc ứng phó khủng hoảng khí hậu. Lâu nay việc quản lý tổng quát do Bộ Kế hoạch và Tài chính đảm nhận, còn việc thực thi dự án trên thực tế do 16 bộ ngành như Bộ Khí hậu, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng, Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông, Bộ Việc làm và Lao động, Cục Lâm nghiệp chia nhau đảm nhận.
Cách vận hành phân tán này lâu nay bị xem là điểm yếu của quỹ. Trong báo cáo <Đánh giá Quỹ Ứng phó Khí hậu> năm 2024, Văn phòng Ngân sách Quốc hội chỉ ra rằng mục tiêu chính sách của toàn bộ quỹ và thành quả của từng dự án riêng lẻ đi theo hai hướng khác nhau. Cơ quan này cũng nêu rằng trách nhiệm quản lý thành quả thuộc về ai cũng không rõ ràng. Nguyên nhân là bộ quản lý quỹ và bộ chi tiền khác nhau.
Xem xét kỹ nguồn tài chính của quỹ thì thay đổi của năm nay càng rõ. Quỹ được lấp đầy bằng nguồn thu từ phân bổ có thu phí hạn ngạch phát thải khí nhà kính, khoản chuyển vào từ thuế giao thông, năng lượng, môi trường (7% số thu thuế), khoản chuyển vào từ các tài khoản và quỹ khác, và tiền gửi của Quỹ Quản lý Vốn Công. Trong đó, nguồn thu bán hạn ngạch phát thải đi xuống từ 730,6 tỷ won năm 2022 còn 400,8 tỷ won năm 2023 và 289,7 tỷ won năm 2024, còn theo dự thảo kế hoạch năm 2025 là 348,7 tỷ won.
Theo kế hoạch năm nay, nguồn thu từ phân bổ có thu phí là 765,1 tỷ won, chiếm 26,3% tổng thu. Đây là tỷ lệ tăng gần gấp đôi so với mức 13,3% năm ngoái. Tỷ lệ phân bổ có thu phí ở khu vực công nghiệp ở mức 15%, và các ngành phát thải nhiều như thép, xi măng vẫn được phân bổ miễn phí đến năm 2030. Điều này có nghĩa nguồn tiền của quỹ gắn chặt hơn với thị trường hạn ngạch phát thải.
Nguyên tắc vận hành mà Bộ Khí hậu đưa ra là chọn lọc. Tức là sẽ dồn tài chính cho các dự án có hiệu quả giảm khí nhà kính đã được kiểm chứng qua đánh giá thành quả. Kế hoạch là tăng thêm nguồn tài chính bằng việc mở rộng nguồn thu tự có theo tỷ lệ phân bổ có thu phí được nâng lên và phát hành trái phiếu chính phủ xanh, còn số tiền thu được sẽ dùng cho các dự án trọng điểm có hiệu quả cắt giảm lớn như hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi phi carbon và cho nghiên cứu phát triển quy mô lớn. Ông Oh Il-young, Vụ trưởng Vụ Chính sách Khí hậu Năng lượng, cho biết việc chuyển giao nhiệm vụ và lập tổ chức chuyên trách đã tạo nền tảng để kết hợp tính chuyên môn chính sách với năng lực vận hành tài chính.
Dĩ nhiên, dù bộ quản lý tổng quát quỹ thay đổi thì việc thực thi từng dự án vẫn do bộ chủ quản tiếp tục đảm nhận. Trong tình trạng quản lý và thực thi tách rời nhau, sẽ truy trách nhiệm thành quả ra sao, các dự án có thành quả kém trên thực tế phải chịu chế tài gì vẫn chưa được làm rõ. Để nguyên tắc lấy các dự án đã kiểm chứng hiệu quả cắt giảm làm trung tâm dẫn tới việc điều chỉnh ngân sách, chỉ số đánh giá và chu kỳ đánh giá phải được công bố.
2.905,7 tỷ won được phân bổ cho lĩnh vực nào, mỗi nơi bao nhiêu cũng là hạng mục phải kiểm tra trong năm. Thước đo chấm điểm cho quỹ là lượng cắt giảm. Kế hoạch vận hành Quỹ Ứng phó Khí hậu là tài liệu được công khai hằng năm, nên nếu thử tìm đọc xem tiền thuế của tôi và nguồn thu hạn ngạch phát thải năm nay được đưa vào dự án nào, thì một năm sau có thể tự mình chấm điểm lời hứa này có được thực hiện hay không.
