Có hai con số được khắc vào bộ luật. Đó là 53 và 61. Ngày 26 tháng 8 năm 2026, Quốc hội đã thông qua tại phiên họp toàn thể dự thảo sửa đổi Luật cơ bản về trung hòa carbon và tăng trưởng xanh nhằm ứng phó khủng hoảng khí hậu, và luật sửa đổi quy định mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính năm 2035 trong khoảng 53-61%. Lộ trình giảm phát thải sau năm 2030, vốn lâu nay chỉ nằm trong phạm vi tuyên bố và kế hoạch, lần đầu tiên trở thành điều khoản luật.
Điểm khởi đầu của thay đổi này là Tòa án Hiến pháp cách đây hai năm. Tháng 8 năm 2024, Tòa án Hiến pháp đã ra quyết định không phù hợp với hiến pháp đối với Luật cơ bản về trung hòa carbon hiện hành. Vấn đề nằm ở chỗ mục tiêu giảm phát thải cho giai đoạn sau năm 2031 bị bỏ trống trong luật. Tòa án Hiến pháp cho rằng nếu thế hệ hôm nay không đặt ra mục tiêu thì phần đó sẽ do thế hệ sau gánh trọn.
Chỗ trống đó lần này đã được lấp. Vì mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính cho giai đoạn sau năm 2030 được ghi rõ trong luật nên đã trở thành nghĩa vụ pháp lý. Mục tiêu được ghi trong bản kế hoạch và mục tiêu được ghi trong điều khoản luật có sức ràng buộc khác nhau. Dù chính quyền thay đổi, dù điều kiện công nghiệp chao đảo, điều khoản vẫn còn đó.
Luật sửa đổi cũng động đến quy trình xác định mục tiêu. Ủy ban Khoa học Khí hậu, một cơ quan tư vấn độc lập, được lập mới trực thuộc Ủy ban Quốc gia Ứng phó Khủng hoảng Khí hậu. Ủy ban gồm 15-20 người kể cả chủ tịch, nhiệm kỳ ủy viên là 2 năm. Cơ quan này phụ trách việc thiết lập mục tiêu giảm phát thải trung và dài hạn cùng xu hướng tiến triển của việc giảm khí nhà kính.
Lý do tồn tại của Ủy ban Khoa học Khí hậu là rõ ràng. Mục tiêu giảm phát thải được quyết định tại điểm gặp nhau giữa ngân sách carbon mà khoa học đưa ra và tốc độ mà chính trị có thể gánh được. Nếu không có cơ chế thường xuyên đặt căn cứ khoa học lên bàn đàm phán đó thì mục tiêu lần nào cũng bị đẩy lùi. Khuyến nghị của ủy ban có sức ràng buộc đến đâu và thời điểm ra mắt là khi nào thì vẫn chưa được công bố.
Ngày luật được thông qua, các tổ chức môi trường đưa ra phản đối thay vì vỗ tay. Đã có phản ứng với ý rằng đây là trò đánh lừa nhằm đẩy gánh nặng sang thế hệ tương lai. Liên đoàn Phong trào Môi trường (환경운동연합) yêu cầu Quốc hội nhanh chóng sửa đổi lại Luật trung hòa carbon để chỉ ghi rõ lộ trình cắt giảm mạnh ở giai đoạn đầu. Đi kèm là yêu cầu xây dựng chính sách quản lý và hỗ trợ bảo đảm mục tiêu cùng lộ trình giảm phát thải và chuẩn bị nguồn tài chính.
Lời phê phán này khác về bản chất với việc than phiền mục tiêu thấp. Bởi cái phân định vấn đề khí hậu là hình dạng của đường cong đi tới điểm đó. Cùng là mục tiêu năm 2035, nhưng lộ trình giảm mạnh ở giai đoạn đầu và lộ trình dồn việc giảm về giai đoạn sau có lượng phát thải tích lũy trong khí quyển khác nhau rất nhiều. Phần cắt giảm bị hoãn lại rốt cuộc quay về như một hóa đơn đòi hỏi sự chuyển đổi gấp gáp hơn trong khoảng thời gian ngắn hơn.
Dù vậy cũng khó nói lần sửa đổi này không phải là thành quả. Trạng thái luật không có mục tiêu và trạng thái có mục tiêu nhưng phải chỉnh lộ trình thêm có vạch xuất phát khác hẳn nhau. Bộ khung tối thiểu mà quyết định của Tòa án Hiến pháp yêu cầu đã được dựng lên, và giờ tranh luận chuyển sang việc đặt gì lên bộ khung đó. Nếu Ủy ban Khoa học Khí hậu làm đúng vai trò thì khoa học sẽ là bên định ra đường chuẩn cho cuộc tranh luận đó.
Từ nay cần theo dõi xem Ủy ban Khoa học Khí hậu thực tế mở cửa khi nào và đưa ra kết quả xem xét đầu tiên với thẩm quyền ra sao, chính phủ lấy điểm nào trong khoảng 53-61% làm mục tiêu thực thi. Trong cùng một điều khoản luật, 53% và 61% trở thành câu chuyện của hai đất nước hoàn toàn khác nhau. Khi có thông báo lấy ý kiến về pháp lệnh khí hậu địa phương hay kế hoạch giảm phát thải của chính quyền địa phương, việc để lại dù chỉ một dòng ý kiến sẽ trở thành một phần áp lực quyết định khoảng này nghiêng về phía nào.
