Ba trong bốn phần nhựa bị vứt bỏ trong nước không đi ra từ thùng phân loại rác ở nhà chúng ta. Phần phát sinh từ hộ gia đình khoảng 25%, 75% còn lại đi ra từ nhà máy và cơ sở sản xuất kinh doanh. Con số này do ông Kim Kyung-wook, Giám đốc điều hành WithWe, đưa ra tại tọa đàm thúc đẩy ngành công nghệ khí hậu địa phương được tổ chức mới đây, cho thấy nơi chính sách tái chế dồn sự quan tâm và nơi rác thải thực sự đổ ra đang lệch nhau. Trong lúc Công ước nhựa toàn cầu bế tắc vì quy định sản xuất, trong nước vẫn còn lĩnh vực có thể bắt tay vào mà không cần chờ công ước được ký kết.
Bàn đàm phán quốc tế mãi chưa thu hẹp được khoảng cách. Nhóm hơn 100 quốc gia và nhóm các nước sản xuất dầu đang đối đầu nhau về việc có đưa bản thân hoạt động sản xuất nhựa vào diện quản lý hay không. Các điều khoản cốt lõi như mức mục tiêu cắt giảm và năm cơ sở vẫn chưa đạt được thỏa thuận. Công ước sẽ khép lại khi nào và với hình hài ra sao thì ở thời điểm này khó khẳng định.
Vì vậy khi chuyển ánh nhìn về trong nước, một bức tranh khác hiện ra. Rác thải nhựa từ hộ gia đình có tiền hỗ trợ của chế độ trách nhiệm tái chế mở rộng của nhà sản xuất (EPR) chống đỡ, nên thị trường thu gom và tái chế đã hình thành ở mức nhất định. Trong khi đó, tại tọa đàm có ý kiến nêu rằng 75% đi ra từ cơ sở sản xuất kinh doanh được giao trọn cho thị trường tư nhân mà không có hỗ trợ công. Cùng là nhựa nhưng tùy theo phát sinh từ đâu mà cách chế độ chạm tay vào lại hoàn toàn khác nhau.
Trong thị trường không có hỗ trợ, điều gì chi phối lựa chọn là có thể dự đoán được. Rác thải nhựa từ cơ sở sản xuất kinh doanh phần lớn được nghiền rồi mới định ra đường xử lý, và tiêu chí lớn nhất khi đó là chi phí xử lý. Nếu đưa làm nhiên liệu cho lò nung xi măng rẻ hơn so với tái sinh thành vật liệu, nhựa sẽ chảy về phía đó.
Đây không phải vấn đề để trách từng doanh nghiệp. Trong thị trường được thiết kế để chi phí trở thành thước đo duy nhất, ai cũng sẽ đưa ra lựa chọn như nhau.
Trên đó còn chồng thêm một phép tính của chế độ. Tại tọa đàm có ý kiến nêu vấn đề rằng cách đốt để thu nhiệt đang được công nhận là tái chế theo chế độ. Tỷ lệ tái chế trên thống kê tăng lên nhưng nhựa không quay lại được thành vật liệu mà bị đốt cháy. Nếu phạm vi mà từ tái chế chỉ đến quá rộng, lượng thực sự tuần hoàn sẽ bị che khuất sau chỉ số.
Phương án thay thế được đưa ra gồm hai trục. Đề xuất được nêu ra là nuôi dưỡng công nghệ phân loại dựa trên AI và robot để bổ sung cho chính sách tái chế vốn dựng quanh rác thải sinh hoạt, đồng thời cùng tạo ra thị trường mua bán nguyên liệu tái sinh. Độ chính xác phân loại tăng lên thì giá thành tái chế vật liệu giảm xuống, và khi xuất hiện nhu cầu mua nguyên liệu tái sinh thì mức giá được định sẽ tốt hơn so với chuyển thành nhiên liệu. Công nghệ và nhu cầu phải cùng chuyển động thì kết luận của phép tính chi phí mới thay đổi.
Điều kiện về nguồn vốn không tệ. Ủy ban Dịch vụ Tài chính (금융위원회) hồi tháng 2 năm nay đã đưa ra kế hoạch cung ứng tài chính khí hậu quy mô tổng cộng 790.000 tỷ won từ năm 2026 đến năm 2035, và cho biết sẽ rót hơn một nửa nguồn vốn cung ứng mới vào các địa phương, hơn 70% vào doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp quy mô vừa. Thiết bị phân loại và nhà máy nguyên liệu tái sinh phần lớn nằm ở các khu công nghiệp địa phương và chủ thể vận hành là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong kế hoạch này, lĩnh vực tuần hoàn tài nguyên được phân bổ bao nhiêu thì phải có phân bổ chi tiết mới biết được.
Cuộc thảo luận lần này diễn ra tại tọa đàm do văn phòng nghị sĩ Kim So-hee thuộc đảng Quyền lực Nhân dân và Impact On tổ chức với chủ đề 'Chuyển đổi công nghiệp của Chungnam và việc làm tương lai cho thanh niên mở ra bằng công nghệ khí hậu'. Ông Lee Sang-shin, nghiên cứu viên Trung tâm Nghiên cứu Ứng phó Biến đổi Khí hậu thuộc Viện Nghiên cứu Chungnam, ông Lee Jun-seok, giám đốc Enginova, ông Jeon Jae-hong, giám đốc điều hành AES Tech, ông Jeong Su-ho, giám đốc điều hành Voltacera, ông Lee Jae-yeol, nghiên cứu viên AAC Bio, ông Kim Kyung-wook, giám đốc điều hành WithWe, ông Park Yong-hee, giám đốc Hiệp hội Công nghệ Khí hậu Hàn Quốc đã tham dự và bà Park Ran-hee, giám đốc điều hành Impact On, đảm nhiệm việc điều hành. Bối cảnh Chungnam được chọn làm địa phương đầu tiên của loạt tọa đàm được nêu là vấn đề đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than. Đây là lần thứ năm trong loạt 7 lần.
Không nhiều người biết nhựa đi ra từ văn phòng và xưởng làm việc đi về đâu. Có thể bắt đầu từ việc hỏi xem đơn vị xử lý chất thải mà công ty ký hợp đồng đốt chỗ nhựa đó hay làm lại thành nguyên liệu. Khi số người hỏi như vậy tăng lên, trong bản hợp đồng vốn chỉ ghi đơn giá xử lý sẽ xuất hiện hạng mục khác. Đây là việc không cần chờ văn bản công ước được hoàn thành.
