Chiều cuối tuần, khi đi qua sảnh trụ sở có dán thông báo về chiến dịch tắt đèn rồi bước ra ngoài, các ô cửa sổ tầng trên vẫn sáng trưng. Trong số những người dân đi ngang qua đó, khá nhiều người vài tháng trước đã bỏ phiếu cho phương án "hãy cắt giảm nhanh hơn" tại phiếu khảo sát hoặc tại các buổi thảo luận. Cảnh bên đưa ra kết luận và bên đảm nhận việc thực hiện lệch nhau như vậy cũng hiếm thấy.
Kết quả của cuộc tham vấn cộng đồng rất rõ ràng. 77,9% người dân tham gia thảo luận đứng về phía tăng cường cắt giảm mạnh hơn ở giai đoạn đầu. Cùng thời kỳ đó, lượng phát thải carbon của các tòa nhà công tại Seoul tăng 50%.
Đặt hai kết quả này cạnh nhau thì lộ ra nút thắt của chính sách khí hậu nằm ở đâu. Sự đồng thuận của người dân không thiếu. Cơ quan hành chính đã nhận được sự đồng thuận ấy lại chưa thay đổi được chính tòa nhà của mình. Trách nhiệm cho việc cắt giảm chậm trễ thuộc về khâu thực thi chứ không phải dư luận.
Ý kiến phản bác cũng đủ mạnh. Trong mức tăng phát thải của các tòa nhà công có lẫn cả việc sưởi ấm và làm mát tăng lên do nắng nóng gay gắt và giá rét, việc vận hành trụ sở trở lại sau COVID, và sự mở rộng các dịch vụ công mà người dân đã yêu cầu như chăm sóc, y tế, trung tâm dữ liệu. Chỉ dựa vào việc phát thải tăng để trách cứ sự lười biếng là không công bằng.
Chỉ trích đó là đúng. Nhưng không có cơ quan hành chính nào không biết nhu cầu sưởi ấm và làm mát sẽ tăng lên. Các biện pháp như cách nhiệt, cửa sổ và cửa đi, thay thế nguồn nhiệt đều là vấn đề thứ tự ưu tiên trong việc lập ngân sách, và việc bị đẩy xuống trong thứ tự ưu tiên không phải là sai sót.
Đó là một quyết định. Điều cần có ở đây là căn cứ để thay đổi thứ tự ưu tiên, và kết quả của cuộc tham vấn cộng đồng chính là căn cứ đó.
Có lý do khiến các tòa nhà công đặc biệt quan trọng. Đó là tài sản mà không cần cưỡng chế bằng quy định, chỉ cần chủ sở hữu tự quyết định là được, hiệu quả của việc cải thiện hiệu suất kéo dài hàng chục năm, và hơn hết là trở thành hình mẫu mà người dân nhìn thấy được. Khó mà yêu cầu các khu thương mại và nhà máy làm điều mà trụ sở hành chính không làm được.
Đồng thời còn một điều nữa cần cảnh giác. Đường cong phát thải không giảm xuống nhờ các sự kiện trồng cây và phát bình giữ nhiệt. Ngược lại, sự buông xuôi nói rằng "đã muộn rồi" trước mức tăng phát thải cũng là một cách khác để trì hoãn việc thực thi. Phát thải của các tòa nhà là lĩnh vực buồn tẻ nhưng có thể tính toán được, giảm xuống bằng thiết kế và ngân sách.
Thay đổi chắc chắn nhất đến từ dự toán ngân sách kế tiếp. Mỗi địa phương phân bổ bao nhiêu cho việc cải thiện hiệu suất năng lượng của tòa nhà công, khoản mục đó có tăng so với năm ngoái hay không là thông tin ai cũng có thể kiểm chứng. Chỉ cần có mười người dân chỉ ra và chất vấn về dòng đó tại các buổi giải trình với cư dân hay tại phiên thẩm tra ngân sách của hội đồng, khoản mục vốn nằm ở phía dưới bảng xếp hạng sẽ đi lên phía trên.
Tám trong mười người đã giơ tay tại diễn đàn tham vấn cộng đồng đã làm phần của mình. Việc còn lại là theo dõi xem bàn tay đó có được chép lại thành một dòng trong bản dự toán ngân sách hay không. Mùa đông này, cứ bắt đầu bằng việc xem ánh đèn ở trụ sở có tắt sớm hơn một chút hay không.
