Ngày 19 vừa qua, Cục Di sản Quốc gia (국가유산청) đã mở buổi giải thích về đánh giá tác động di sản thế giới tại Trụ sở Chính phủ Seoul, cho biết sẽ giảm tối đa thủ tục hành chính để thực hiện đánh giá nhanh chóng và hiệu quả. Bà Lee Yun-jeong, Trưởng phòng Chính sách Di sản Thế giới, nói nếu thành phố Seoul tham gia thì sẽ hỗ trợ để thủ tục kết thúc trong vòng 1 năm kể từ thời điểm tham gia. Cùng ngày, thành phố Seoul ra thông cáo lập trường dưới danh nghĩa người phát ngôn Lee Min-kyung, bày tỏ lấy làm tiếc rằng Cục Di sản Quốc gia từ chối đối thoại và chỉ công bố lập trường một chiều. Ngày hôm sau, thông cáo lập trường thứ hai yêu cầu tiến hành đo đạc chung tại khu vực Sewoon 4 tiếp nối.
Sự việc bắt đầu từ tháng 11 năm ngoái. Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO khuyến nghị phải đánh giá tác động của việc tái phát triển khu Sewoon 4 tới Jongmyo, đồng thời đề nghị dừng phê duyệt dự án cho tới khi việc xem xét kết thúc. Cùng với đó là yêu cầu tổng hợp tình hình trong vòng một tháng, nhưng cho đến ngày 19, ngày diễn ra buổi giải thích, câu trả lời của thành phố Seoul vẫn chưa tới. Trong khoảng thời gian đó, hai cơ quan đã hai lần ngồi lại với nhau, và điểm thỏa thuận đã không xuất hiện.
Đánh giá tác động di sản thế giới là chế độ xem xét trước việc phát triển quanh di sản thế giới gây ảnh hưởng thế nào tới "giá trị nổi bật toàn cầu", điều kiện để được ghi danh. Năm 2011, ICOMOS, cơ quan tư vấn của UNESCO, lần đầu đưa ra hướng dẫn, còn trong nước thì việc xây cầu Geumgang số 2 ở Gongju năm 2019 là trường hợp đầu tiên. Sau đó, việc xây Hoguk-daejeon chùa Daeheungsa ở Haenam và Geumeowon chùa Magoksa ở Gongju cũng trải qua thủ tục tương tự. Cuối năm ngoái, Cục Di sản Quốc gia đã thông báo lập pháp lại dự thảo sửa đổi nghị định thi hành Luật Di sản Thế giới, gồm các dự án thuộc diện đánh giá, thủ tục xem xét sơ bộ và việc lập báo cáo đánh giá.
Ông Heo Min, Cục trưởng Cục Di sản Quốc gia, giải thích chế độ này không phải là thiết chế nhằm ngăn phát triển hay tăng quy định, mà là công cụ điều phối chiến lược cho phát triển cùng có lợi. Ông cũng nói sẽ vận dụng xem xét sơ bộ, tức là screening, nếu xác nhận không có ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể thì sẽ loại khỏi diện đánh giá. Ông nói thêm rằng với vấn đề có sức nặng như Jongmyo, sẽ hợp tác với các tổ chức quốc tế như Trung tâm Di sản Thế giới để bảo đảm tính khách quan. Lời hứa giảm thủ tục và lời hứa giữ thủ tục cùng xuất hiện tại một chỗ.
Thứ thành phố Seoul đưa ra không phải con số mà là tầm mắt. Ngày 9 vừa qua, tại lối vào Jongmyo, người ta quan sát được khinh khí cầu quảng cáo được thả ở độ cao tương tự tòa nhà cao tầng khu Sewoon 4. Thành phố Seoul cho biết đã đề xuất đo đạc chung để đo chiều cao thực tế của công trình nhưng bị từ chối, và phê phán là lạm dụng quyền hạn khi đề nghị chụp khinh khí cầu ở cùng độ cao từ Jeongjeon Jongmyo cũng không được cho phép. Nội dung này chỉ được nắm qua giải thích của phía thành phố Seoul, còn xác nhận của Cục Di sản Quốc gia thì chưa được công bố.
Thành phố Seoul lâu nay giữ lập trường rằng khu Sewoon 4 nằm ngoài bán kính 100m thuộc phạm vi di tích Jongmyo nên không thuộc diện đánh giá, và gọi việc sửa đổi lại nghị định thi hành là quy định trùng lặp, quá mức. Cách diễn đạt rằng yêu cầu đánh giá là sự hạn chế tùy tiện quyền tài sản của người dân cũng được đưa vào thông cáo. Thành phố còn đưa ra lập luận rằng đã nhiều lần đề nghị hiệp thương qua hội đồng bốn bên dân, quan, chính có cư dân tham gia nhưng không có phản hồi. Chiều cao tối đa của công trình trong bản kế hoạch Khu vực thúc đẩy chỉnh trang Sewoon được nắm là 170m.
Thứ lệch nhau rõ nhất là thời gian. Giữa 1 năm mà Cục Di sản Quốc gia nói và 4-5 năm mà thành phố Seoul lâu nay lấy làm căn cứ, toàn bộ lợi ích thực tế của việc tái phát triển đang treo ở đó. Giáo sư Kim Chung-ho, Đại học Thành phố Seoul (서울시립대), nói trong phát triển quanh di sản thế giới, đánh giá tác động là nghĩa vụ chứ không phải lựa chọn, và tuy có trường hợp chậm trễ nhưng việc từ chối hay không thực hiện thì hầu như không có, trừ những ngoại lệ như chiến tranh, thảm họa. Giáo sư Kim Ji-hong, Đại học Hanyang, chỉ ra rằng nếu Hàn Quốc, nước chủ tịch, trì hoãn thực hiện khuyến nghị thì lòng tin của cộng đồng quốc tế có thể lung lay.
Cục Di sản Quốc gia để lộ ý rằng nếu thành phố Seoul rốt cuộc không hưởng ứng thì sau khi công bố dự thảo sửa đổi lại nghị định thi hành sẽ gây sức ép bằng thủ tục pháp luật trong nước. Việc Trưởng phòng Lee Yun-jeong gọi việc không thực hiện khuyến nghị là nỗi ô danh quốc gia cũng nằm trong cùng mạch đó. Việc Ủy ban Di sản Thế giới sẽ họp tại Busan vào tháng 7 tới nằm trong tính toán của cả hai bên. Hòa thượng Jinwoo, Tổng vụ viện trưởng Tông Tào Khê, bày tỏ ý phản đối việc phát triển cao tầng trước Jongmyo, và thành phố Seoul nói đồng ý với nguyên tắc đó.
Rốt cuộc thứ đang tranh cãi là phạm vi những gì nhìn thấy khi đứng ở sân Jeongjeon Jongmyo và ngẩng đầu lên, hơn là chiều cao của tòa nhà. Đường nét thấp và dài do cột gỗ cùng ngói tạo nên, cùng bầu trời mùa đông màu tro không vướng thứ gì phía trên đó, là loại giá trị không chuyển được lên bản vẽ. Thành phố Seoul yêu cầu đưa ra lập trường chính thức về việc đo đạc khinh khí cầu trong tuần này, và thời hạn của yêu cầu đó đang trôi qua. Jongmyo mở cửa mọi ngày trừ thứ Ba, nên trước khi câu trả lời xuất hiện, việc một lần đứng ở sân Jeongjeon và tự mình ngước nhìn bầu trời thì chính xác hơn bất kỳ tài liệu nào.
