Bảy dự thảo sửa đổi luật liên quan đến năng lượng tái tạo và chuyển đổi năng lượng đã được thông qua tại phiên họp toàn thể Quốc hội ngày 20/8. Luật Kinh doanh điện lực và Luật Xúc tiến phát triển, sử dụng và phổ biến năng lượng tái tạo nằm trong số này. Cùng ngày, dự thảo sửa đổi Luật đặc biệt về mở rộng lưới điện quốc gia cũng vượt qua phiên họp toàn thể. Chế độ bắt buộc cung cấp năng lượng tái tạo, tức RPS, đã trụ được 15 năm, sẽ chuyển thành thị trường hợp đồng dựa trên đấu thầu cạnh tranh của chính phủ.
Thay cho cách các đơn vị phát điện mua bán REC để lấp đầy tỷ lệ bắt buộc, chính phủ đưa ra khối lượng theo từng nguồn phát điện và tổ chức đấu thầu. Thiết bị trúng thầu sẽ ký hợp đồng mua bán điện dài hạn theo giá cố định với Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO). Việc cấp REC cho thiết bị mới sẽ dừng từ năm sau.
Thiết bị hiện có sẽ không bị cắt trong một sớm một chiều. Nhà máy điện đang vận hành được áp dụng biện pháp chuyển tiếp để tiếp tục nhận REC, còn thị trường giao ngay REC theo lịch sẽ đóng cửa vào ngày 31/12/2029 sau thời gian hoãn 3 năm kể từ khi luật có hiệu lực. Việc tính 3 năm đó bắt đầu từ lúc nào là vấn đề sẽ được sắp xếp ở giai đoạn thi hành.
Lý do chính phủ thay đổi hẳn chế độ cũng được giải thích. Đánh giá cho rằng RPS đã có phần đóng góp vào việc tăng lượng phổ biến nhưng có giới hạn ở phía hạ giá thành phát điện và nuôi dưỡng ngành công nghiệp trong nước. Nghĩa là sẽ hạ giá và giữ lại ngành công nghiệp.
Điều khoản mà phía người dân cần chú ý nằm ở chỗ khác.
Dự án năng lượng tái tạo có cư dân tham gia quy mô 1MW trở xuống được triển khai ở khu vực lân cận lưới điện quốc gia đã có căn cứ pháp lý để đấu nối vào hệ thống điện trước các dự án điện khác. Đấu nối hệ thống lâu nay là cửa ải mà các đơn vị quy mô nhỏ bị chặn lại thường xuyên nhất. Cùng với đó, căn cứ cho 'dự án xây dựng thiết bị đấu nối chung cho năng lượng tái tạo', gom nhiều thiết bị phát điện vào một thiết bị đấu nối, cũng được lập mới. Một thị trường riêng dành cho thiết bị quy mô nhỏ cũng được vận hành.
Chủ thể xây dựng lưới điện cũng được mở rộng. Lâu nay lưới điện quốc gia do Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc, đơn vị truyền tải điện, đảm nhận toàn bộ. Luật sửa đổi cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia trong trường hợp đã qua nghị quyết của Ủy ban Mở rộng Lưới điện. Đổi lại, thiết bị hoàn công phải bàn giao cho KEPCO, và bản thân điều khoản này là quy định có thời hạn, chỉ còn hiệu lực đến tháng 12/2029.
Các doanh nghiệp nhà nước về phát điện bị áp nghĩa vụ trực tiếp lắp đặt thiết bị năng lượng tái tạo ở quy mô nhất định. Luật đặc biệt gồm nội dung ổn định việc làm và hỗ trợ chuyển nghề cho người lao động theo việc đóng cửa nhà máy nhiệt điện than, phát triển ngành công nghiệp thay thế ở khu vực đóng cửa, cũng được ban hành cùng lúc.
Chính phủ đưa ra 3 đại dự án nhằm phát triển ngành công nghiệp tiên tiến AI và bán dẫn, đồng thời trình bày kế hoạch đạt sớm 100GW thiết bị năng lượng tái tạo đến năm 2030. Trong đó có cả phương châm sử dụng điện hạt nhân và SMR, LNG, mở rộng ESS và thủy điện tích năng.
Tổ chức Hành động Khí hậu Người tiêu dùng đã ra tuyên bố nhân 'Ngày Năng lượng'. Tổ chức này hoan nghênh kế hoạch mở rộng 100GW nhưng bày tỏ lo ngại với phương châm huy động cùng lúc nhiên liệu hóa thạch và điện hạt nhân. Một trong 5 điều tổ chức này kêu gọi chính phủ là thực hiện mục tiêu 100GW vào năm 2030 không trục trặc. Một điều nữa là yêu cầu bảo đảm 'quyền lựa chọn điện xanh', vượt qua RE100 và PPA của doanh nghiệp, để người dân bình thường cũng biết điện mình dùng đến từ đâu và chọn được.
Luật được thông qua không có nghĩa là nhà máy điện dựng lên. Chia khối lượng đấu thầu theo từng nguồn phát điện ra sao, thời hạn hợp đồng là mấy năm, 'khu vực lân cận' của dự án có cư dân tham gia quy mô 1MW trở xuống được tính đến đâu, tất cả sẽ ngã ngũ ở nghị định thi hành và văn bản thông báo.
Đoạn lặng lẽ đó đang mở ra cho người dân. Nghị định thi hành và các quy định cấp dưới đều trải qua thông báo lấy ý kiến lập pháp, và bất kỳ ai cũng có thể nêu ý kiến. Có thể dựng nhà máy điện có cư dân tham gia công suất 1MW trên hồ chứa nước của làng mình, trên mái chuồng trại, trên sân trường bỏ hoang hay không, người tạo ra câu trả lời cho câu hỏi này rốt cuộc là người sống ở khu đó.
Việc nhỏ nhất có thể làm hôm nay là gọi điện cho bộ phận phụ trách năng lượng của địa phương mình sống để hỏi xem có kế hoạch dự án có cư dân tham gia hay không. Sau 15 năm cục diện đã thay đổi, và những ô trống vẫn còn để nguyên chưa được điền.
