Hội Kỹ thuật điện Hàn Quốc, Hội Năng lượng mới và tái tạo Hàn Quốc, Hội Năng lượng nguyên tử Hàn Quốc. Ba hội vốn được xem là đứng ở những phía khác nhau trong tranh luận về năng lượng trong nước suốt hơn 10 năm qua đã cùng ghi tên vào một bản kiến nghị chính sách trước khi Quy hoạch cơ bản cung cầu điện lần thứ 12 được lập. Việc công bố diễn ra vào đầu tuần này.
Tiền đề đầu tiên của văn bản rất ngắn gọn. Đó là điện hạt nhân và năng lượng tái tạo là hai trụ cột cần được mở rộng cùng nhau.
Ba hội xác định vấn đề mà ngành điện của Hàn Quốc phải giải quyết là 'bộ ba nan giải năng lượng'(energy trilemma). Tăng cường an ninh năng lượng, thực hiện trung hòa carbon, bảo đảm năng lực cạnh tranh công nghiệp. Nhận thức rằng nếu chỉ chọn hai trong số này thì khó giữ được bất kỳ mục tiêu nào đã trở thành điểm xuất phát của công bố chung.
Điều bản kiến nghị yêu cầu là phương pháp luận. Đó là yêu cầu xây dựng cơ cấu nguồn điện dựa trên mô hình khoa học có xem xét tổng hợp đặc tính cung cấp, tính kinh tế và độ ổn định của lưới điện. Thay vì định tỷ trọng của một nguồn điện cụ thể bằng tuyên bố chính trị, hãy rút ra tỷ trọng đó bằng cách xem xét lưới điện có thực sự chịu được hay không.
Các con số trong bản kiến nghị cho thấy phương pháp luận đó đòi hỏi mức thực hiện ở quy mô nào. Theo phân tích của giới học thuật, để duy trì tỷ trọng điện hạt nhân ở mức 35% vào năm 2050 thì cần 20 tổ máy điện hạt nhân lớn mới và 12 lò SMR. Để nâng tỷ trọng lên 50% thì phải có 34 tổ máy điện hạt nhân lớn và 20 lò SMR. Ba hội yêu cầu đưa vào Quy hoạch điện lần thứ 12 kế hoạch xây thêm 2-4 tổ máy điện hạt nhân lớn và 2-4 lò SMR với mục tiêu vận hành trong năm 2039-2040.
Yêu cầu đối với phía năng lượng tái tạo cũng cụ thể ở mức tương đương yêu cầu đối với phía điện hạt nhân. Bản kiến nghị khuyến nghị đưa các chi phí hệ thống bổ sung đi kèm việc mở rộng năng lượng tái tạo như chi phí hình dạng phát điện(profile), chi phí cân bằng, chi phí lưới điện, chi phí linh hoạt vào đánh giá tính kinh tế. Đồng thời yêu cầu xây dựng cả cơ chế bù đắp cho giá trị môi trường và giá trị công ích mà năng lượng tái tạo tạo ra.
Đề xuất ở lĩnh vực lưới điện rất cụ thể. Bản kiến nghị nêu việc xây dựng 'đường cao tốc năng lượng' dựa trên HVDC nối các cụm điện gió ngoài khơi ở bờ tây và bờ nam là nhiệm vụ ưu tiên, và cho rằng nhà nước phải chủ trì tạo ra các cụm điện gió ngoài khơi quy mô lớn và trung tâm đấu nối chung. Yêu cầu ghi rõ trong Quy hoạch điện kế hoạch mở rộng lưới điện cần thiết để đạt NDC cũng được đưa vào cùng.
Ở lĩnh vực lưu trữ, bản kiến nghị tiếp cận theo trục thời gian. Trong ngắn hạn thì ổn định lưới điện bằng ESS dựa trên pin, trong dài hạn thì mở rộng từng bước các công nghệ không dùng pin như thủy điện tích năng và lưu trữ hydro sạch. Bản kiến nghị đề nghị chính phủ coi ESS là hạ tầng năng lượng không carbon của quốc gia để tăng cường hỗ trợ tài chính, tài chính chính sách và ưu đãi thuế, và sửa đổi chế độ để ESS có thể được dùng làm nguồn lực đường dây truyền tải ảo(VPL).
Bản kiến nghị cũng không bỏ sót những lĩnh vực khó chuyển sang dùng điện. Đó là ở các ngành công nghiệp khó điện khí hóa như thép, hóa dầu, xi măng thì cần lộ trình trung hòa carbon riêng sử dụng hydro sạch và CCUS. Phần mỗi bên tự chỉ ra điểm yếu của nguồn điện mình cũng đáng chú ý. Phía điện hạt nhân nêu nhiệm vụ bảo đảm chức năng vận hành linh hoạt và vấn đề địa điểm, truyền tải quy mô lớn, phía năng lượng tái tạo nêu nhiệm vụ ổn định nguồn cung dựa trên công nghệ trong nước và bảo đảm hệ sinh thái công nghiệp.
Tất nhiên kiến nghị vẫn là kiến nghị. Không có gì bảo đảm quy mô điện hạt nhân mới và kế hoạch đầu tư lưới điện mà ba hội yêu cầu sẽ được đưa nguyên vẹn vào Quy hoạch điện lần thứ 12. Văn bản cũng không ghi rõ tỷ trọng điện hạt nhân 35% và 50% là tính theo sản lượng điện hay theo công suất lắp đặt, nên phần này còn lại như điều phải được làm rõ trong thảo luận sắp tới.
Trong bản kiến nghị có điểm đã khác trước. Cho đến nay tranh luận về năng lượng trong nước dùng phần lớn sức lực vào việc tranh xem nguồn điện nào là đúng. Khi ba hội cùng ký vào một văn bản, điểm tranh luận đã dịch chuyển. Đối tượng thảo luận từ nay là những vấn đề thiết kế như đặt đường dây truyền tải ở đâu, tính chi phí hệ thống thế nào, hỗ trợ ESS ở mức nào.
Quy hoạch cơ bản cung cầu điện lần thứ 12 quyết định thành phần của điện dùng trong nước trong vài năm tới. Trong quá trình lập quy hoạch sẽ có các buổi điều trần công khai và thủ tục lấy ý kiến, và ở đây không phải chỉ chuyên gia mới tham gia được. Việc tham gia bắt đầu từ chỗ kiểm tra xem đường dây truyền tải có đi qua khu vực mình không, cụm điện gió ngoài khơi có được xây không, quy hoạch đó được lập trên căn cứ nào.
