Một tấm pin được treo trên lan can ban công tầng 12 của một chung cư. Chủ nhà, người cho biết đã lắp đặt vì lo tiền điện làm mát mùa hè, nói rằng mỗi tháng giảm được vài nghìn won. Đây không phải là một nhà máy điện to lớn. Nhưng ở ngôi nhà đó, điện lần đầu tiên chuyển từ thứ mua về dùng thành thứ tự mình làm ra.
Chính phủ đã đưa ra quy hoạch cơ bản về năng lượng tái tạo đầu tiên. Bộ khung là 100 gigawatt thiết bị năng lượng tái tạo và khoản đầu tư quy mô 268 nghìn tỷ won đến năm 2030. Trong đó có một hạng mục ít được chú ý. Đó là điện mặt trời ban công cho 2 triệu hộ gia đình.
Thước đo để đánh giá kế hoạch này không phải là có lấp đầy 100 gigawatt hay không. Đó là làm cho bao nhiêu người cảm nhận được lợi ích của quá trình chuyển đổi như phần của chính mình. Chỉ tiêu do chính phủ đặt ra, nhưng sức mạnh nâng đỡ quá trình chuyển đổi rốt cuộc đến từ những người cùng chia nhau lợi ích đó.
Thứ níu chân luôn là hai điều. Lưới điện để chuyên chở điện thì thiếu, và khó có được sự đồng ý của địa phương nơi thiết bị sẽ được lắp đặt. Cả hai nút thắt đều không thể gỡ chỉ bằng kỹ thuật hay ngân sách. Bởi ở đó có lòng người của những ngôi làng phải cho đường dây truyền tải đi qua, của những người sống trên đồng ruộng phải đối diện với khu điện mặt trời.
Ý kiến phản đối rõ ràng, và cũng có căn cứ. Dù lấp đầy đủ 2 triệu hộ điện mặt trời ban công, phần chiếm trong toàn bộ mục tiêu thiết bị cũng không lớn. Đó là ý kiến cho rằng so với công trình khổng lồ là mở rộng lưới điện, phát điện quy mô nhỏ chỉ dừng lại ở mức biểu tượng. Câu nói rằng không thể chống đỡ lưới điện quốc gia bằng ban công cũng gần với sự thật.
Dù vậy, lý do hạng mục này quan trọng nằm ở chỗ khác, không phải sản lượng điện. Người từng tự làm ra điện ở nhà mình không xem đường dây truyền tải và nhà máy điện là chuyện của người khác. Số công dân cảm nhận được ai trả chi phí chuyển đổi và trả vì lẽ gì phải tăng lên thì cuộc thảo luận về sự chấp thuận mới chuyển từ đối đầu sang thương lượng. Mô hình phát điện chia sẻ lợi ích cho cư dân địa phương cũng chỉ có sức thuyết phục trên nền cảm nhận này.
Đồng thời có điều cần cảnh giác. Nói rằng một tấm pin ban công giải quyết được khủng hoảng khí hậu là phóng đại, và việc đưa thiết bị quy mô nhỏ ra làm quảng bá rồi trì hoãn đầu tư lưới điện cũng nguy hiểm. 100 gigawatt và 2 triệu hộ gia đình không phải là vấn đề chọn một trong hai. Cả hai nâng đỡ lẫn nhau.
Ở mỗi chính quyền địa phương đều có chương trình hỗ trợ điện mặt trời ban công. Trước khi mùa hè đến, việc đáng làm trước tiên là thử tìm thông báo hỗ trợ ở nơi mình sống. Một tấm pin sẽ không thay đổi thế giới, nhưng người đã gắn tấm pin đó sẽ ngồi với vẻ mặt khác trong buổi giải thích về lưới điện được mở lần tới.
