78 USD mỗi MWh. Năm ngoái, chi phí điện quy dẫn của các dự án pin độc lập đã xuống tới mức này. Một năm trước là 107 USD, tức đã giảm 27%. Phân tích kèm theo cho rằng đây là kết quả của việc giá cell giảm, thiết kế được tinh chỉnh và cạnh tranh trong ngành trở nên gay gắt.
Con số này được chú ý vào lúc này vì một lý do khác. Điểm yếu lâu nay bị chỉ ra ở năng lượng tái tạo là tính gián đoạn, "mặt trời lặn thì dừng", và thiết bị lưu trữ, vốn là giải pháp cho điều đó, luôn đắt đỏ. Khi lưu trữ rẻ đi, năng lượng tái tạo không dừng lại ở một nguồn phát mà trở thành sản phẩm trọn gói có thể cung cấp 24 giờ. Bản thân cách tính chi phí cũng khác đi.
Mô hình kết hợp cộng chi phí lưu trữ vào chi phí phát điện mặt trời cho ra mức tối đa khoảng 110 USD mỗi MWh. Điện khí trong nước, theo ước tính của tổ chức quốc tế, ở khoảng 90 USD, và lên tới 120 USD nếu giá khí quốc tế tăng vọt. Nghĩa là hai mức giá đã bước vào vùng đan vào nhau. Đặt cùng với dự báo chi phí pin còn giảm tới 58 USD vào năm 2035, khoảng cách đang nghiêng về một phía.
Việc hạ giá thành không thể làm được chỉ bằng công nghệ. Nhìn vào tình hình trong nước, giá mua điện bình quân của Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc là mức 200 won mỗi kWh với điện mặt trời và mức 400 won với điện gió ngoài khơi. So với giá mua điện hạt nhân 66,4 won thì chênh nhau vài lần. Nghĩa là mở rộng thiết bị và hạ giá là hai bài toán riêng.
Chính ở điểm này xuất hiện động thái từ phía thể chế. Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường cùng Quốc hội đang thúc đẩy sửa luật theo hướng gỡ bỏ chế độ bắt buộc cung ứng năng lượng tái tạo được đưa vào từ năm 2012 và áp nghĩa vụ về công suất thiết bị cho các doanh nghiệp phát điện nhà nước. Chế độ này lâu nay yêu cầu các nhà phát điện lớn từ 500MW trở lên phải lấp một tỷ lệ nhất định trong sản lượng bằng năng lượng tái tạo.
Tháng trước, nghị sĩ Kim Jung-ho của đảng Dân chủ Đồng hành đã trình dự luật bãi bỏ, và tháng 2 năm ngoái, nghị sĩ Kang Seung-kyu của đảng Sức mạnh Quốc dân đã đệ trình phương án chuyển sang thị trường đấu thầu do chính phủ chủ đạo. Bộ chủ quản xem xét phương án thay thế từ năm 2024.
Ứng viên được nhắc tới để lấp khoảng trống khi chế độ này rút đi là hợp đồng chênh lệch, CfD. Đây là cách chính phủ ấn định giá hợp đồng qua đấu giá và bù phần chênh lệch khi giá thị trường rơi xuống dưới mức đó. Với doanh nghiệp, lợi nhuận trở nên dự đoán được nên chi phí huy động vốn giảm, và có thêm dư địa để bỏ giá thầu thấp hơn tương ứng.
Chứng chỉ cung ứng năng lượng tái tạo dự kiến dần bị đẩy khỏi thị trường. Phạm vi áp dụng và thời điểm thi hành chưa được đưa ra.
Mục tiêu đã được công khai. Bộ trưởng Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Kim Sung-hwan nói sẽ lấy năm nay làm năm đầu tiên cho ra thành quả của cuộc đại chuyển đổi năng lượng, và trong nhiệm kỳ sẽ đạt 100GW năng lượng tái tạo cùng giá phát điện 100 won mỗi kWh. Mục tiêu công suất thiết bị năm 2030 mà chính phủ đặt ra cũng là 100GW. Mức 100 won được nhìn nhận tương đương khoảng một nửa giá thành năng lượng tái tạo hiện nay.
Khoảng cách còn xa. Thiết bị lũy kế trong nước khoảng 34GW. Con số mục tiêu này cao hơn 22GW so với mức đặt ra trong Quy hoạch cơ bản cung cầu điện lần thứ 11, và kèm theo là phép tính rằng để đạt tới thì mỗi năm phải xây mới hơn 13,2GW.
Khó hơn việc xây dựng là đấu nối lưới điện. Dựng một đường dây truyền tải mất trung bình 9 năm.
Vì vậy, điều chính phủ đưa ra cùng lúc là mở rộng hệ thống điện phân tán và xây dựng đường truyền tải điện một chiều siêu cao áp bờ biển phía Tây. Đây là ý tưởng giảm bớt mất cân đối phát sinh do không đưa được lượng điện dư ở Honam sang Yeongnam. Kế hoạch mỗi năm lập 500 làng thu nhập ánh nắng trong 5 năm, trả lại lợi nhuận phát điện cho người dân trong làng dưới dạng cổ tức, cũng nằm trong dòng chảy này. Bởi việc giảm bớt lý do để người dân phản đối rốt cuộc cũng là hạ chi phí.
Cục diện công nghệ và thể chế theo nhịp bước riêng cùng hướng về một chỗ không đến thường xuyên. Giá pin đang tiếp tục giảm, và thiết kế đấu giá đã lên bàn thảo luận. Biến số còn lại là lưới điện và mức chấp nhận của cộng đồng, tức lĩnh vực của bê tông và con người.
Lần tới nếu bắt gặp tờ thông báo về buổi giải trình điện mặt trời sắp vào khu phố mình, xin mời ghé qua ngồi lại một lần. Giá của điện 100 won được cắt bớt dần từng chút ở những hội trường như thế.
