Khi nước rút, bờ đá đen hiện ra. Lễ hội Wondam Geumneung lần thứ 17 sẽ diễn ra vào tháng 7 trên vùng biển trước làng Geumneung, thị trấn Hallim, Jeju. Wondam (원담) mà hội ngư dân trong làng nối đời sửa sang trở thành sân khấu.
Wondam là tấm lưới bằng bờ đá lợi dụng chênh lệch thủy triều. Cá theo nước lên đi vào rồi bị nhốt lại phía trong bờ đá khi nước rút. Không dùng lưới, cũng không dùng thuyền. Đá bazan được xếp cài vào nhau để sóng thoát qua mà cá vẫn bị giữ lại, cảm giác nơi đầu ngón tay khi xếp đá chính là kỹ thuật.
Phần chính của lễ hội là bắt cá tay không. Trong làn nước dâng đến ngang đầu gối, người tham gia dùng tay mò cá. Ở chương trình trải nghiệm phục hồi wondam mở cùng dịp, người tham gia xếp lại những đoạn bờ đã đổ. Đó là phần học bằng thân thể xem một hòn đá nặng đến đâu, phải đặt theo góc nào.
Điều thú vị là trò chơi này vốn là lao động.
Vào thời biển không được chia cho từng cá nhân mà cả làng cùng quản lý, cá vào wondam được người trong làng chia nhau. Bờ đá đổ thì cùng nhau ra xếp lại. Khi nghề cá được cơ giới hóa và lớp trẻ rời làng, wondam mất công dụng, những đoạn bờ đổ vì bão bị bỏ mặc lâu ngày. Việc giữ những đoạn bờ còn lại hiện phần lớn thuộc về các haenyeo lớn tuổi và thành viên hội ngư dân.
Cách làm sống lại wondam bằng lễ hội kéo theo va chạm. Người vào đông thì bờ đá bị giẫm lên và lung lay. Ngay khi trở thành chương trình du lịch, wondam có lúc thôi là công trình đánh cá và thành nơi trải nghiệm.
Nhưng để mặc không đụng tới thì bờ đá đổ dần theo sóng. Vừa dùng vừa giữ, hay đóng lại để giữ. Đó là câu hỏi mà hội ngư dân Geumneung ôm suốt mười bảy năm nay.
Chương trình trải nghiệm diễn ra theo con nước. Giờ nước rút khỏi wondam chính là giờ tổ chức, nên trước khi đến, tốt hơn hết là kiểm tra giờ thủy triều thấp của ngày hôm đó. Vì phải đi trên các mỏm đá ven biển nên cần giày đế dày. Không khuyến khích đi chân trần.
Nước bị nhốt trong bờ đá vào ban ngày giữa mùa hè không chỉ âm ấm mà còn nóng lên. Cảm giác vươn tay trong làn nước cạn ấy và bắt được một con cá thì khó chép lại thành chữ. Khi nước dâng trở lại, bờ đá chìm đi và mặt biển phẳng lại. Có đáng đi tới tận Hallim để xem đôi ba tiếng đồng hồ ấy hay không là việc phải nhúng chân xuống rồi mới định được.
Thông tin sự kiện
Thời gian: tháng 7 năm 2026, tổ chức theo con nước
Địa điểm: khu vực wondam làng Geumneung, thị trấn Hallim, thành phố Jeju, Jeju
Tổ chức: Hội ngư dân làng Geumneung
